OVERWEGING
Broeders wij willen u niet onkundig laten over hen, die ontslapen zijn in de Heer, opdat gij niet treurt als de anderen, die geen hoop meer bezitten (1.Thess. 4,23). Dat was het wat de apostel van de eerste christenen verlangde, en de Kerk doet niet anders. Niet alleen immers werpt de waarheid over de doden een bewonderenswaardig licht op het samengaan van de rechtvaardigheid en de goedheid in God: ook de meest versteende harten weerstaan niet aan het liefdevol medelijden dat deze waarheid opwekt, en tenslotte vinden zij die rouwen en schreiden, daar de zoetste vertroosting. Het geloof leert ons, dat er een vagevuur is waar onze dierbaren moeten blijven zolang er nog fouten zijn die uitgeboet moeten worden; maar ook is het een geloofspunt, dat wij hen kunnen helpen en het is theologisch zeker, dat wij het uur van hun bevrijding kunnen vervroegen. Wij willen hier enkele beginselen in herinnering brengen die een inzicht kunnen geven in de leer. De uitboeting der zonde. Elke zonde brengt de zondaar een tweevoudige schade: zij bezoedelt zijn ziel en zij maakt hem strafbaar. Er zijn dagelijkse zonden, waardoor men de Heer ongenoegen aandoet; maar er zijn ook smetten welke de zondaar walgelijk voor God maken met als gevolg dat er geen andere sanctie kan bestaan dan eeuwige verbanning tenzij de mens tijdens dit leven het onherroepelijk vonnis nog tijdig voorkomt. Maar zelfs dan, al wordt de doodschuld uitgewist en daarmee de verdoemenis ter zijde geschoven, toch is de zondaar door zijn bekering niet zonder meer van alle boete ontslagen; het kan voorkomen, en bij het doopsel of het martelaarschap is dit zelfs de regel, dat door een ongewone overvloed van genade zelfs de laatste sporen van de zonde verdwijnen in de afgrond van Gods vergeving; maar gewoonlijk moet in dit leven of hiernamaals voor iedere zonde voldoening worden geschonken aan de gerechtigheid. De verdienste. Van de andere kant houdt iedere bovennatuurlijke daad voor de rechtvaardige ook een tweevoudig oordeel in: hij verdient voor zijn ziel een vermeerdering van genade en hij brengt voldoening voor de begane fouten door als lidmaat van de welbeminde Zoon het lijden dat aan die fouten verbonden is, geduldig te aanvaarden of vrijwillig op zich te nemen. Welnu, terwijl de verdienste gebonden blijft aan de persoon die deze heeft verworven, kan de voldoening gebruikt worden als wisselmunt: God is genegen haar te aanvaarden als een soort afbetaling of als een voorschot ten gunste van een ander, hetzij hier op aarde of in het vagevuur. Voorwaarde hierbij is dat ook de ander deel uitmaakt van het mystieke lichaam van de Heer. Zoals de theoloog Suarez in zijn verhandeling De suffragiis uitlegt, hebben we hier te doen met een gevolg van het geheim van de gemeenschap der heiligen, dat wij met Allerheiligen vieren: “Wanneer de levende voor een overleden medegelovige voldoening brengt, dan is er sprake van rechtvaardigheid want deze genoegdoening wordt in haar geheel door God aanvaard. Wanneer de voldoening die ik gebracht en op mijzelf heb toegepast bij God tot gevolg heeft, dat de hitte van het vuur met vier graden wordt verminderd, dan zal dit ook gelden wanneer ik deze kwijtschelding op een overledene toepas.”
